“Bonzai gibi yeni maddelerin kullanımı tüm dünyada iki misli arttı”
* Prof. Dr. Coşkunol, “Ailelerin gencin yanı başında durabilmesini ve gelişim özelliklerini bilmesini öneriyoruz. Erken dönemde ailelerin gençlerin sorunlarını fark edebilmeleri ve onlarla duygusal anlamda temas halinde olması gerekiyor. Okulla ilgili başarılarının ve arkadaşlarıyla ilişkilerinin takip edilmesi çok önemli” dedi
* Prof. Dr. Suna Timur, “Tıpkı trafikte kişinin ne kadar alkollü olduğu hemen tespit ediliyorsa, madde kullanan kişi de hemen tespit edilebilecek” dedi
Prof. Dr. Yararbaş, “Genellikle gençler, gelir düzeyi ne olursa olsun madde bağımlılığına daha meyillidir. Gençlerin gelir düzeyi, madde kullanımının farklılığını ortaya çıkarıyor. Göç, stres, ailenin dağılması gibi unsurlar madde kullanımını tetikliyor” dedi
Halil Ak- Hicran Karahan
İZMİR(Ege Ajans)- Türkiye Yeşilay Cemiyet tarafından “En Yeşilaycı Akademisyen” ödülünü alan Ege Üniversitesi Madde Bağımlılığı, Toksikoloji ve İlaç Bağımlılığı Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Hakan Çoşkunol ile Anabilim Dalı Başkanı Yrd. Doç. Dr. Görkem Yararbaş ve Fen Fakültesi Biyokimya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Suna Timur, madde bağımlılığı konusunda yaptıkları çalışmalarla ilgili açıklamalarda bulundular.
Ege Üniversitesi Madde Bağımlılığı, Toksikoloji ve İlaç Bağımlılığı Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Hakan Çoşkunol, madde bağımlılığını önleme çalışmaları hakkında bilgi verirken, “Okullarla ilgili birkaç farklı yönde çalışmamız var. Her öğrenciye teknik olarak ulaşmak çok kolay bir şey değil. Genç kuşak, bizlerin uyarı olarak baktığı şeye farklı bir gözle bakabiliyor. Burada önemli olan nokta, o kişilerin bireylerle nasıl iletişim kurabileceğini bilmesinden geçiyor. Kardeş okul projesi bünyesinde birçok ilköğretim okulunda hem velilere, hem öğrencilere eğitimlerimizi veriyoruz” dedi.
“ERKEN TEŞHİS ÖNEMLİ”
Gençlerin madde bağımlısı olmasını önlemek için ailelere çok iş düştüğünü ifade eden Prof. Dr. Coşkunol, “Ailelerin gencin yanı başında durabilmesini ve gelişim özelliklerini bilmesini öneriyoruz. Erken dönemde ailelerin gençlerin sorunlarını fark edebilmeleri ve onlarla duygusal anlamda temas halinde olması gerekiyor. Okulla ilgili başarılarının ve arkadaşlarıyla ilişkilerinin takip edilmesi çok önemli. Yaptığımız çalışmalarda kadın öğrencilerde madde kullanımının arkadaş ilişkileriyle doğru orantılı olduğunu gözlemledik. Erkeklerde bu oran kadınlara göre biraz daha düşüktür. Depresyon ve sıkıntı gibi ruhsal bozukların yanında dikkat eksikliğini de gözlemlemek gerekir. Çünkü gençlik döneminde bu tip ruhsal bozukluklar madde bağımlılığı için risk oluşturuyor. Erken teşhis, gençlerin başarısını arttırmakla birlikte madde bağımlılığı ihtimalini daha da düşürüyor” diye konuştu.
Son yıllarda sentetik uyarıcıların yaygın bir şekilde kullanıldığına da dikkat çeken Prof. Dr. Coşkunol, “Son 5 yıl içinde sentetik kannabinoid (Jamaika, Bonzai) gibi yeni maddelerin kullanımı tüm dünyada iki misli arttı. Yeni maddelerin artışının temel sebebi, üreticilerin yasal olarak tespitlerden kaçmak istemesidir. Denetimler, yeni üretimlerin ve farklı maddelerin ortaya çıkmasına neden oluyor. Esrarın tıbbi kullanımı; Kanada, Amerika’nın batı eyaletleri ve Avustralya gibi bazı yerlerde serbesttir ve denetimleri çok sıkıdır. Eroin kullanımı; Laos, Afganistan ve Hindistan’ın üst kesimlerinde çok yaygındır” diye konuştu.
“MEDYAYA BÜYÜK İŞ DÜŞÜYOR”
Medyanın madde bağımlılığı konusunda daha duyarlı olması gerektiğini dile getiren Prof. Dr. Coşkunol, “Açıkçası bu tür durumlarda olumlu örnekler, olumsuz örneklerden daha ön plandadır. Bir kişiye kendini değiştirme yönünde bir etki yapılması gerekirse olumlu örnekleri göstermek daha doğrudur. Medyanın bu anlamda ünlülerin olumlu yönlerini daha ön plana çıkaracak örnekleri işlemesi gerekir. Madde bağımlılığıyla ilgili çalışmaların toplumun her kesiminde yaygınlaştırılması gerekiyor. Bu konuda medyaya büyük iş düşüyor. Medya çalışanlarının bağımlılıkla ilgili eğitimlerinin olması gerektiğine inanıyorum” dedi.
“ÖRNEK BİR KLİNİĞİMİZ VAR”
Enstitünün çalışmaları hakkında bilgi veren Prof. Dr. Coşkunol,“Enstitümüzün uygulama alanında yaptığı birkaç tane farklı hizmet var. Uygulama hizmetini tıp fakültesi hastanesiyle bağlantılı olarak yapıyoruz ve hastalara tedavi imkânı sunduğumuz yataklı birimimiz mevcut. Yataklı birimimizde 20 kişi yatarak tedavi görüyor ve bu kişilerin büyük çoğunluğu orta ağır düzeyde madde bağımlısı genç bireyler. Özellikle genç yaşta bireylerin bu tedaviden yararlanmasına yönelik çalışmalarımız var, çünkü onlara yönelik alacağımız sonuçlar geleceğe yönelik daha anlamlı olacaktır. Yataklı tedavi birimi dışında, ayaktan tedavi birimimiz var. Ayaktan tedavi birimimizde ise, madde kullanırken yakalanan bireylerin yasal zorundalık nedeniyle tedavisini yapıyoruz. Bunun yanı sıra sigarayla ilgili polikliniğimiz var ve aktif olarak çalışmalarını sürdüren örnek kliniklerden biridir. Ailelere destek olmak anlamında danışmanlık hizmeti veriyor. Rehabilitasyon çalışmalarında öfkeyle ve stresle baş etmeye yönelik grup çalışmaları var. Alkolle ilgili çalışmalar madde çalışmalarından çok ayrıştırılmadan sürdürülüyor” diye konuştu.
KİMLER BAĞIMLI OLMAYA DAHA ÇABUK YELTENİR?
Gençlerin madde bağımlısı olma sebeplerini açıklayan Prof. Dr. Yararbaş, “Genellikle gençler, gelir düzeyi ne olursa olsun madde bağımlılığına daha meyillidir. Gençlerin gelir düzeyi, madde kullanımının farklılığını ortaya çıkarıyor. Göç, stres, ailenin dağılması gibi unsurlar madde kullanımını tetikliyor. Daha kenarda kalan yerlerde madde kullanımı kendini daha fazla gösteriyor. Suç ve madde kullanımı birbiriyle doğru orantılıdır. Çünkü madde kullanımı yasal olarak suçtur ve kullanan bireyler yasa dışı gruplarla iç içe olmak zorunda kalıyor” diye belirtti.
“TRAFİKTE UYUŞTURUCU MADDE KULLANAN TESPİT EDİLEBİLECEK”
Prof. Dr. Suna Timur, “Değişen madde kullanımını yakalayabilecek tanı kitlenin oluşturulması üzerine bilimsel çalışmalar yapıyoruz. Sanayii desteğimiz var ve hızlı bir şekilde projeleri piyasaya sürebilecek hâle geliyoruz. Projemizi destekleyecek bir takım bitkisel ve doğal ürünlerin üretilmesine yönelik çalışmalarımız var. Tanı kitlesini, yerel kullanım profillerine uygun hale getirmeyi hedefliyoruz. Çalışmalarımız en yakın zamanda pratik uygulamalarla hayata geçirilecek. Tıpkı trafikte kişinin ne kadar alkollü olduğu hemen tespit ediliyorsa, madde kullanan kişi de hemen tespit edilebilecek” dedi
(EGE AJANS)
