Diyabetik Retinopati (Şeker Hastalığına Bağlı Göz Bozuklukları)
Egeumut Hastanesi Göz Hastalıkları Uzmanı Op.Dr. Mehmet Reşit IŞIK, Diyabetik Retinopati hakkında gazetemizi bilgilendirdi:Diyabet (şeker hastalığı) gözde katarakt ve glokom (göz tansiyonu) gibi hastalıkların yanı sıra retinopati (Retina (ağ tabaka) damarlarının ve hücrelerini tahribatı) yaparak gözde görme bozukluğu ve körlüğe yol açabilen bir hastalıktır.Diyabetik retinopati, diyabete bağlı göz hastalıkları içerisinde en sık görülenidir ve dünyada önlenebilir körlüklerin birinci sırasındadır. Diyabetin süresiyle diyabetik retinopatinin ortaya çıkma ve görme kaybına gidebilecek ciddi retina problemlerinin görülme olasılığı artmaktadır. Diyabetik retinopati genellikle her iki gözü birlikte etkilemektedir.Diyabetik retinopati, retina tabakasındaki damar yapısının bozulmasıyla ortaya çıkar. Bunun sonucunda damar dışına kan ve / veya sıvı sızıntısı olur. Hastalık ilerledikçe, retina yüzeyinde anormal yeni damar oluşumları meydana gelmektedir.Diyabetik Retinopatinin Belirtileri
Diyabete bağlı gelişen retinal kanamalar, sızıntılar veya oluşan kötü huylu yeni damarlar görme merkezini etkilememişse çoğu zaman belirti vermez. Ancak bu gözde sorun olmadığı anlamına gelmez. Bu nedenledir ki diyabeti olan hasta şikayetlerin ortaya çıkmasını kesinlikle beklememelidir. En geç yılda bir kez göz kontrolünden geçmelidir. Eğer gözde sorunların başladığı tespit edilmişse bu süre kısalır. (6 ayda 1 hatta bazen daha kısa aralıklarla kontrol gerekir.)Retinada oluşan kanamalar, sızıntılar veya göz içine oluşan kanamalar olduğunda görme bulanıklıkları, dolaşan siyah gölgeler şeklinde belirtiler verebilir. Öncelikle kanın oluşturduğu noktacıklar veya göz içinde yüzen leke görülebilir. Daha ciddi kanama meydana gelmeden önce tedaviye ihtiyacınız olabilir. Kanamalar genellikle uyku esnasında ve bir kereden daha fazla olmaya eğilimlidir.Bazen tedavi olmaksızın gözde oluşan lekeler kaybolabilir ve daha iyi görme sağlanabilir. Bununla birlikte kanama tekrarlayabilir ve ciddi görme bozukluğu oluşabilir. Kanama artmadan önce görmede bozukluk ortaya çıkar çıkmaz göz doktorunuz tarafından muayene edilmenizde fayda olacaktır.Diyabetik Retinopati Tanısı Nasıl Konur?Tanı için esas olan göz muayenesi ve retina taramasıdır. Göz muayenesinde herhangi bir bozukluk saptanması halinde ek testlere ihtiyaç duyulabilir. Bunların başında Fundus Florosein Anjiografi (FFA) ve Optik Koherens Tomografi (OCT) gelir. Bu testler ile kanayan, sızıntı yapan, ödem oluşturan, damar tıkanıklığı oluşturan bölgeler veya oluşan yeni damarlar saptanabilir. Bu testler sadece tanı koymada değil aynı zamanda tedavi planlamasında ve takibinde önemli yer tutar. Diyabetik Retinopati Tedavisi Nasıl Yapılır?Tedavide ilk aşama kan şekerinin düzenini sağlamak olmalıdır. Çünkü kan şekeri düzensiz gidiyorsa yapılacak tüm tedavilere rağmen istenilen başarı elde edilemeyecektir. Bu yüzden dahiliye veya endokrin uzmanı tarafından mutlaka kontrole alınmalıdır.Ayrıca gözdeki bozulmaların tedavisinde ana amaç göz bozukluğunun ilerlemesinin durdurulması veya yavaşlatılmasıdır. Çünkü tedavi zamanında yapılamayacak olursa maalesef bozukluk ilerlemeye devam edecek ve körlüğe bir adım daha yaklaşılacaktır. Yapılacak tedavi sonrasında oluşmuş bozukluk geri de dönebilir.Diyabetik retinopatinin seviyesine ve bölgesine göre tedavi seçenekleri vardır. Retinada beslenemeyen bölgeler olduğunda veya görme merkezini ilgilendiren ödemlerde argon lazer tedavisi uygun olacaktır. Bazen hastalar, lazer tedavisi sonrasında görmelerinde bir bozulmadan bahseder ki bunun sebebi ya lazere bağlı geçici retinal ödem ya da lazere rağmen retinadaki bozulmanın devam etmesidir.İleri evrelere gelmiş, göz içine büyük kanamalar oluşturmuş veya görme merkezinde ödem oluşmuş hastalar için Anti VEGF ( yeni damar oluşumunu önleyici faktör) ilaçlar uygulanabilir. (göz içine enjeksiyon şeklinde uygulanır ve tekrarlanabilir. )Göz içine büyük veya tekrarlayan kanamalar olduğunda, ileri evrelere gelmiş hastalarda ise ameliyat (vitrektomi) kaçınılmaz olabilir. Bazen bu yöntemler herhangi biri şeklinde değil kombine olarak uygulanabilir.Sonuç olarak diyabetik retinopati sinsi bir hastalıktır. Görme kaybı oluşmadan da retinada ağır hasarlar oluşur. Bu yüzden düzenli kontrol, erken teşhis, doğru tedavi çok önemlidir.Diyabetik retinopatinin tam tedavisi mümkün değildir. Oluşturduğu belli hasarlar kalıcıdır. Uygulanan tedaviler diyabetik retinopatinin yol açtığı komplikasyonları sınırlı bir şekilde düzeltebilir. Bu yüzden erken teşhis ve tedavi bir kez daha çok önemlidir.
