OSTEOPOROZ NEDİR?

Egeumut Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Uzm.Dr. Mustafa Murat EFE,  Osteoporoz hakkında gazetemizi bilgilendirdi:

Osteoporoz çeşitli nedenlerle kemik kitlesinin yitirilmesi, başka bir deyimle bir tür kemik atrofisi önce kemik proteinlerinin yapımında yavaşlama başlar ve bunu başta kalsiyum fosfat olmak üzere kemik minerallerinin azalması izler. Sonunda sünger kemikle (spongiöz) gevşeyerek poröz (delikli) bir görünüm alır ve sert kemikte giderek incelir. Bu yapısal değişimler sonucu direnci yetirilen kemik gevşer, kolayca kırılabilir hale gelir. Osteoporozun nedenlerinin başında yaşlılık ve menopoz geldiği için 70 yaşın üstündeki kadınlarının dörtte birinde, erkeklerin ise beşte biriyle, altıda birinde osteoporoza rastlanır.

Canlı bir doku olan kemikteki yıkım ve yapım yani yenilenme yaşam boyu sürer. Çeşitli faktörlerin etkisiyle işleyen yenilenme mekanizmasının aksamadan sürebilmesi için kemik hücrelerinin yeterli sayıda olması ve fonksiyonlarını eksiksiz yapabilmesi gerekir. Bunun yanı sıra beslenme yeterli olmalı, böbrekler, sindirim ve endokrin sistemleri düzenli çalışmalı, kas ve kemiklere yeterli uyarı gelmelidir. Osteoporoz dışında bazı hastalıklarda da osteomalazi, hiperparatiroidizm, lösemi gibi hastalıklarda da kemik kitlesi azalır yani osteoporoz başlar.

35 yaşına kadar her iki cinste de kemik yapımı yıkımından daha önce gider. Bu yaştan sonra yapımda gerileme başlar. Kemik kitlesinde azalma kadınlarda daha fazladır. 65 yaşına kadar kemik kitlesindeki azalma %20-40 oranındadır. Azalma özellikle menopoz döneminde şiddetlidir. Kemik yapımında hormonların özellikle östrojenlerin etkili olduğu öne sürülmüştür.

Osteoporoz için tipik olan kırıklar özellikle iskeletin aşırı yük altında kalan bölgelerde kalçada, omuz gövdelerinde, el bileklerinde, omurlarda görülmektedir. Osteoporozun oluşmasında  1)genetik etkenler , 2)kalsiyum yetersizliği, 3)fosfatların aşırı tüketimi, 4)d vitamini yetmezliği rol oynar. Osteoporozun teşhisinde laboratuvardan, radyolojiden ve kemik dansitometriden faydalanılmaktadır. Osteoporoz tedavisinde kemik yıkımının önlenmesi ve kemik yapımını arttırıcı ilaçlardan, fizik tedavi ve rehabilitasyon yöntemlerinden yararlanılır.